Nakazuj\u0105ca stosowanie polskich napis\u00f3w regulacja ustawowa w spos\u00f3b elementarny ogranicza\u0142aby dost\u0119pno\u015b\u0107 tre\u015bci przekazu dla tych, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych przyczyn tego j\u0119zyka nie znaj\u0105 i nigdy nie poznaj\u0105. Mam tu na my\u015bli g\u0142\u00f3wnie ludzi starszych, kt\u00f3rym PRL nie da\u0142 szansy nauczenia si\u0119 angielskiego za m\u0142odu, a dzi\u015b, ze wzgl\u0119du na pewne ograniczenia wiekowe (s\u0142abszy wzrok, mniejsza koncentracja) nie s\u0105 w stanie przyswoi\u0107 tekstu pisanego.<\/cite><\/p>\nI to jest prawda. Wystarczy nawet pobie\u017cnie przyjrze\u0107 si\u0119 naszemu otoczeniu – ludzie zwyczajnie s\u0105 przyzwyczajeni i jest to najwygodniejsze – ludzie nie lubi\u0105 napis\u00f3w<\/b>. W szczeg\u00f3lno\u015bci (ale nie wy\u0142\u0105cznie<\/b>!) dotyczy to os\u00f3b starszych. Skoro nawyki s\u0105 takie, jakie s\u0105 – czyli lektor, kt\u00f3rego g\u0142os dominuje nad warstw\u0105 oryginalnego d\u017awi\u0119ku – wi\u0119c po co to zmienia\u0107?
\nW imi\u0119 ideologii jakiej\u015b zamordystycznej edukacji<\/b>?
\nS\u0142owo edukacja<\/b> wydaje si\u0119 tu nie na miejscu, bo inna jest percepcja materia\u0142u edukacyjnego na kursie j\u0119zykowym – tu napisy s\u0105 bardzo dobre – a inna w czasie filmu rozrywkowego lub dokumentu. Na kursie j\u0119zykowym aktorzy m\u00f3wi\u0105 tak, aby dostosowa\u0107 si\u0119 do kursant\u00f3w – pocz\u0105tkuj\u0105cych, zaawansowanych etc. i napisy pojawiaj\u0105 si\u0119 np. wolniej lub szybciej. W tiwi nic takiego nie mo\u017ce mie\u0107 miejsca: stopie\u0144 znajomo\u015bci (tak\u017ce zerowy!) j\u0119zyka obcego u potencjalnego odbiorcy jest ignorowany. Zatem regu\u0142\u0105 b\u0119dzie, \u017ce w filmie rozrywkowym konwersacja b\u0119dzie za szybka lub b\u0119d\u0105 w niej pada\u0142y specjalistyczne\/\u015brodowiskowe terminy.
\nZatem warto\u015b\u0107 edukacyjna w zasadzie \u017cadna.
\nZwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce rzekoma warto\u015b\u0107 edukacyjna podnoszona jest przez osoby, kt\u00f3re ju\u017c znaj\u0105 angielski w stopniu co najmniej p\u0142ynnym.<\/p>\n
Bardzo wa\u017cna sprawa to pomys\u0142, aby wym\u00f3g robienia napis\u00f3w wprowadzi\u0107 drog\u0105 ustawy<\/b>. Aby zrobi\u0107 to odg\u00f3rnie i politycznie, a nie na bazie nawyk\u00f3w widz\u00f3w lub ich swobodnego wyboru. To jaki\u015b rodzaj zamordyzmu i komunizmu. Ponownie zgadzam si\u0119 z sugesti\u0105 Chraboty: obecno\u015b\u0107 napis\u00f3w lub lektora powinien ustala\u0107 odbiorca<\/b> – je\u015bli chce dany program ogl\u0105da\u0107 z napisami lub z lektorem: niech ma tak\u0105 opcj\u0119. Wtedy rynek i obyczaje znajd\u0105 optymalne wyj\u015bcie. Zrobienie tego ustawowo – co wi\u0105\u017ce si\u0119 z kosztami (patrz ni\u017cej), b\u0119dzie faworyzowa\u0107 bogate telewizje<\/b> (tu: zapewne g\u0142\u00f3wnie TVP).<\/p>\n
Inna kwestia podnoszona przez Chrabot\u0119, to wysokie koszty nak\u0142adania napis\u00f3w – wy\u017csze ni\u017c cena na\u0142o\u017cenia lektora.<\/p>\n
Inn\u0105 spraw\u0105 jest zasadniczy problem techniczny, jaki maj\u0105 nadawcy z przygotowaniem tekstu pisanego na potrzeby emisji obcoj\u0119zycznych film\u00f3w i seriali. Dotychczasowa technika wgrywania przygotowanego uprzednio tekstu na ta\u015bm\u0119 emisyjn\u0105 jest d\u0142ugotrwa\u0142a i kosztowna. \u017baden nadawca nie jest przygotowany na to technicznie. Co wi\u0119cej, cyrkulacja ta\u015bm emisyjnych na drodze: dystrybutor – nadawca – obr\u00f3bka tekstowa uleg\u0142aby takiemu wyhamowaniu, \u017ce grozi\u0142aby ci\u0105g\u0142o\u015bci proces\u00f3w emisyjnych. Zastosowanie innych technik, takich, jak cho\u0107by podawanie r\u00f3wnoleg\u0142ego do emisji tekst on-line, nigdzie na \u015bwiecie nie jest jeszcze ani rutynowo stosowane, ani dostatecznie przetestowane. Pr\u00f3cz aspekt\u00f3w technicznych, wa\u017cne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c ekonomiczne. Przygotowanie wersji j\u0119zykowej w wersji tekstu pisanego jest znacznie bardziej kosztowne, ni\u017c lektor. Na taki wysi\u0142ek sta\u0107 by\u0142oby pewnie tylko wielkich nadawc\u00f3w. Mniejsi nie mieliby szans na poradzenie sobie z tym problemem.<\/cite><\/p>\nJeden argument zwolennik\u00f3w wprowadzenia napis\u00f3w wydaje mi si\u0119 ciekawy: \u017ce napisy to idealne rozwi\u0105zanie dla g\u0142uchoniemych<\/b>. Zdecydowanie jest za ma\u0142o program\u00f3w z lektorem j\u0119zyka migowego. S\u0142usznie – zatem nale\u017cy oczekiwa\u0107 od ustawodawcy wprowadzania np. korzystnych rozwi\u0105za\u0144 promuj\u0105cych wprowadzanie takiego lektora! Mo\u017ce jakie\u015b ulgi podatkowe lub ekwiwalent takich dzia\u0142a\u0144 – zamiast odg\u00f3rnego obowi\u0105zku zglajszachtowania i wprowadzenia en bloc<\/i> napis\u00f3w.<\/p>\n
I na koniec jedno mnie jeszcze zastanawia: dlaczego w debatach zwi\u0105zanych z t\u0105 kontrowersj\u0105 m\u00f3wi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie o programach (i odbiorcach) w j\u0119zyku angielskim? Czy\u017cby nadawcy publiczni nie nadawali program\u00f3w w innych j\u0119zykach? Ale oczywi\u015bcie ca\u0142y nasz kochany nar\u00f3d ma by\u0107 – na koniec – narodem poliglot\u00f3w, prawda?
\nCo do eksperyment\u00f3w: na\u015bcie lat temu TVP wprowadzi\u0142a specjalne pasmo z programami, kt\u00f3re mia\u0142y tylko napisy. W\u0142a\u015bnie pod zaszczytnymi has\u0142ami edukowania szarej masy konsument\u00f3w szklanego ekranu. Pamietam, \u017ce zrealizowano emisj\u0119 cyklu najbardziej presti\u017cowych przedstawie\u0144 sztuk Szekspira. No bo jak edukowa\u0107, to edukowa\u0107…! Ca\u0142e przedsi\u0119wzi\u0119cie nie przetrwa\u0142o<\/b> bodaj dw\u00f3ch miesi\u0119cy i TVP ju\u017c nie wr\u00f3ci\u0142a do tego pomys\u0142u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Trwa sezon og\u00f3rkowy. To oczywiste. jednak w tym nawale niby-wiadomo\u015bci letnio-wakacyjnych zdarzaj\u0105 si\u0119 fragmenty do\u015b\u0107 wa\u017ckie. Takim tematem jest od czasu do czasu wracaj\u0105ca kontrowersja wok\u00f3\u0142 technologii podawania polskiej wersji obcoj\u0119zycznych film\u00f3w i program\u00f3w. Czyli sp\u00f3r lektor kontra napisy – lub w wersji odrobin\u0119 skrajniejszej: dubbing kontra napisy. Z mojego subiektywnego punktu widzenia bia\u0142ego, mi\u0119so\u017cernego, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-636","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-obyczaje"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pt001-ag","jetpack-related-posts":[{"id":2353,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=2353","url_meta":{"origin":636,"position":0},"title":"demagogiczny sp\u00f3r: cyfra kontra analog","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"27 grudnia 2009","format":false,"excerpt":"W dziedzinie fotografii jest kilka tzw. \u015bwi\u0119tych wojen - spor\u00f3w wiecznie \u017cywych, budz\u0105cych cz\u0119sto ogromne emocje, i nade wszystko nierozstrzygalnych. Przynajmniej przy zadanym stanie wiedzy. Tu mam na my\u015bli \u015bwi\u0119t\u0105 wojn\u0119 mi\u0119dzy fotografi\u0105 tradycyjn\u0105, analogow\u0105, z kliszami, filmami, negatywami, slajdami - a fotografi\u0105 cyfrow\u0105 z matrycami, kartami pami\u0119ci, szumami itd.\u2026","rel":"","context":"W \u201efotografia"","block_context":{"text":"fotografia","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=1229"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/film1.jpg?fit=1024%2C768&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/film1.jpg?fit=1024%2C768&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/film1.jpg?fit=1024%2C768&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/film1.jpg?fit=1024%2C768&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":138,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=138","url_meta":{"origin":636,"position":1},"title":"Byt i lekko\u015b\u0107","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"21 sierpnia 2003","format":false,"excerpt":"Piotrek zapoda\u0142 \u015bliczny fragmencik z Kundery. Qrcze - mo\u017ce wreszcie zabior\u0119 si\u0119 i przeczytam t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 ;-) Mam jeszcze egzemplarz wydany za komuny w drugim obiegu. Pewnie jak sko\u0144cz\u0119 \"Wysp\u0119 dnia poprzedniego\" (do\u015b\u0107 marna lektura musz\u0119 stwierdzi\u0107), to wezm\u0119 na tapet\u0119 \"Niezno\u015bn\u0105 lekko\u015b\u0107 bytu\". Fragmencik jest \u015bliczny, bo daje do\u015b\u0107\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":307,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=307","url_meta":{"origin":636,"position":2},"title":"ja chc\u0119 wi\u0119cej!","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"5 pa\u017adziernika 2005","format":false,"excerpt":"Wychowywanie dzici to qrka wodna trudna sprawa. :) W szczeg\u00f3lno\u015bci, gdy chodzi o wpajanie m\u0142odziankom tzw. warto\u015bci wy\u017cszych. Szczeg\u00f3lnie, kiedy na codzie\u0144 m\u0142odziankowie ekscytuj\u0105 si\u0119 komputerow\u0105 pierdzo\u0105c\u0105 \u017cab\u0105, czy jakimi\u015b mango-podobnymi filmami w telwizorku. Trudna sprawa. Ale ostatnimi czasy Paulinka zaskoczy\u0142a mnie ... Oto jest w takim etapie, gdy chce\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":236,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=236","url_meta":{"origin":636,"position":3},"title":"Inwazja barbarzy\u0144c\u00f3w","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"19 stycznia 2005","format":false,"excerpt":"Generalnie nie umiem (i pewnie dlatego tak\u017ce nie lubi\u0119) robi\u0107 jakich\u015b podsumowa\u0144 minionego roku. Ale gdy spogl\u0105dam na 2004 z punktu widzenia spraw zawodowych, to mam jednoznaczne i dominuj\u0105ce odczucie: zesz\u0142y rok to inwazja barbarzy\u0144c\u00f3w na Internet. Przyczyna podstawowa to drastyczne upowszechnienie dost\u0119pu do Internetu. Tu wygra\u0142a TPSA w momencie\u2026","rel":"","context":"W \u201eobyczaje"","block_context":{"text":"obyczaje","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=8"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":6325,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=6325","url_meta":{"origin":636,"position":4},"title":"Ostre lanie siatkarzy w Iranie","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"1 lipca 2014","format":false,"excerpt":"Wyjazdowe mecze siatkarskiej Ligi \u015awiatowej z Iranem zako\u0144czy\u0142y si\u0119 nie tyle dwoma przegranymi (1:3, 3:0), co zwyk\u0142ym blama\u017cem sportowym. \u017bal by\u0142o patrze\u0107 na polsk\u0105 reprezentacj\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a ogrywana jak juniorska, przypadkowa zbieranina. Z jednej strony ka\u017cda pora\u017cka tego zespo\u0142u uczy ich czego\u015b nowego - gry pod presj\u0105, dostosowanie si\u0119 do\u2026","rel":"","context":"W \u201evaria"","block_context":{"text":"varia","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/mikasa_pilka_nowa.jpg?fit=640%2C623&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/mikasa_pilka_nowa.jpg?fit=640%2C623&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/mikasa_pilka_nowa.jpg?fit=640%2C623&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":15,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=15","url_meta":{"origin":636,"position":5},"title":"Internet po raz pierwszy","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"29 wrze\u015bnia 2001","format":false,"excerpt":"Z Internetem zetkn\u0105\u0142em si\u0119 zim\u0105 1997r. Wtedy naby\u0142em pierwszy modem (wewn\u0119trzny) 14,400 kbs. Do\u015b\u0107 szybko wymieni\u0142em go na bardziej wydajny ;-). Tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Pierwsze konto (www + e-mail) za\u0142o\u017cy\u0142em na KKI. Nast\u0119pne powsta\u0142o na Friko Onetu - dzisiejsza Republika WWW. Po miesi\u0105cu pocz\u0105wszy od pierwszego po\u0142\u0105czenia z Internetem\u2026","rel":"","context":"W \u201evaria"","block_context":{"text":"varia","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/636","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=636"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":728,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/636\/revisions\/728"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}