{"id":631,"date":"2008-05-21T14:09:37","date_gmt":"2008-05-21T13:09:37","guid":{"rendered":""},"modified":"2014-04-09T10:47:47","modified_gmt":"2014-04-09T09:47:47","slug":"marek-krajewski-jest-geniuszem","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/born66.net\/?p=631","title":{"rendered":"Marek Krajewski jest geniuszem!"},"content":{"rendered":"

Par\u0119 tygodni temu wpad\u0142a mi w r\u0119ce jego ksi\u0105\u017cka<\/a>: D\u017cuma w Breslau<\/a><\/em>. I tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Uruchomi\u0142em ciut nie\u015bwiadomie prawo serii – teraz czytam Festung Breslau<\/em> i czaj\u0119 si\u0119 na ostatni\u0105 jego ksi\u0105\u017ck\u0119 Aleja samob\u00f3jc\u00f3w<\/em>. Pisarstwo tego faceta jest dla mnie odkryciem<\/strong>. Wessa\u0142o mnie do szcz\u0119tu.<\/p>\n

<\/p>\n

Nie chodzi tu g\u0142\u00f3wnie o sam gatunek pisarstwa, bo krymina\u0142y jako\u015b mnie nie poci\u0105gaj\u0105 – cho\u0107 przyznam, \u017ce mia\u0142em wiele lat temu flirt z Chandlerem<\/a> i do dzi\u015b \u017cywi\u0119 szacunek dla czarnego krymina\u0142u<\/strong>. Fascynuje mnie \u015bwiat tworzony przez Krajewskiego, precyzja jego narracji, pomys\u0142y dramaturgiczne i budowanie postaci. Ca\u0142o\u015b\u0107 przek\u0142ada si\u0119 na \u017cywy, przekonuj\u0105cy i wci\u0105gaj\u0105cy \u015bwiat.<\/p>\n

Nie chodzi te\u017c wy\u0142\u0105cznie o g\u0142\u00f3wn\u0105 posta\u0107 wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 ksi\u0105\u017cki Krajewskiego: o Eberhardta Mocka<\/p>\n

Zapijaczony outsider. Chodz\u0105cy w\u0142asnymi drogami dziwkarz, kieruj\u0105cy si\u0119 w dodatku w\u0142asnym, niepisanym chocia\u017c powszechnie akceptowalnym przez odbiorc\u00f3w kodeksem honorowym<\/cite><\/p>\n

Za Magazynswiat<\/span>.
\nG\u0142\u00f3wnie chodzi o charakter tego bohatera – do b\u00f3lu klasycznego i stylowego jak w czarnym kryminale przysta\u0142o. Otaczaj\u0105 go figury tyle\u017c charakterystyczne, co unikalne i \u017cyj\u0105ce w\u0142asnym \u017cyciem. Krajewski pokazuje swoich bohater\u00f3w – ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem (chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107: antybohatera<\/em>) Mocka – w r\u00f3\u017cnych etapach ich \u017cycia, na r\u00f3\u017cnych etapach ich rozwoju. Jednak w ca\u0142o\u015bci wida\u0107 \u017celazn\u0105 konsekwencj\u0119 planu pisarza, kt\u00f3ry stopniowo ujawnia czytelnikom sw\u00f3j misterny plan, swoj\u0105 intryg\u0119. Krajewski znalaz\u0142 skuteczna metod\u0119 uk\u0142adania zr\u00f3\u017cnicowanych postaci i charakter\u00f3w w jednej, sp\u00f3jnej ca\u0142o\u015bci<\/strong>.
\n\u015awiat Breslau jest z jednej strony niezwykle bogaty w detale, a z drugiej nie ma w tym przypadku lub dowolno\u015bci. Ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142 ma swoj\u0105 rol\u0119, kt\u00f3r\u0105 wype\u0142nia doskonale. Krajewski wykona\u0142 olbrzymi\u0105 prac\u0119<\/strong> przebijaj\u0105c si\u0119 przez archiwa – jego odtworzenie reali\u00f3w mi\u0119dzywojennych w kotle kulturowym Breslau jest niezwyk\u0142e i przekonuj\u0105ce. Towarzyszy temu \u015bwietny j\u0119zyk<\/strong> – sp\u00f3jrzcie tylko na opisy zwyczaj\u00f3w kulinarnych jego bohater\u00f3w.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cki Krajewskiego maj\u0105 jeszcze inn\u0105 niezwykle mocn\u0105 stron\u0119: struktur\u0119, niezwyk\u0142\u0105 dramaturgi\u0119. Wida\u0107 to cho\u0107by w po\u0142o\u017ceniu punt\u00f3w kulminacyjnych – szczeg\u00f3lnie mam na my\u015bli samo rozwi\u0105zanie zagadki danej ksi\u0105\u017cki. Ot\u00f3\u017c zawsze rozwi\u0105zanie jest znacznie oddalone od ko\u0144ca ksi\u0105\u017cki – zanim ona si\u0119 sko\u0144czy, czytelnik ju\u017c zna rozwi\u0105zanie, ale Krajewski tak prowadzi w\u0105tki, aby nawet te trzydzie\u015bci stron przed ko\u0144cem (kiedy ju\u017c znamy fina\u0142) utrzyma\u0107 wysokie skupienie uwagi czytelnika. I to dzia\u0142a! Niby znasz ju\u017c morderc\u0119(c\u00f3w), ale w ksi\u0105\u017cce nadal co\u015b si\u0119 dzieje i czytasz dalej!<\/strong>
\nTo uwielbiam w prozie Krajewskiego.<\/p>\n

Zgoda, \u017ce Krajewskiemu mo\u017cna postawi\u0107 zarzuty monotematyczno\u015bci lub pewnego manieryzmu<\/strong> (np. notoryczne epatowanie klasycznym wykszta\u0142ceniem bohater\u00f3w – czytaj: erudycj\u0105 samego Krajewskiego). Jednak dlaczego ma to by\u0107 wad\u0105? Przecie\u017c taki by\u0142 zamys\u0142 autora! Krajewski napisa\u0142 cykl powie\u015bci po\u0142\u0105czonych g\u0142\u00f3wnymi postaciami, a poszczeg\u00f3lne zdarzenia mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi tomami w rozs\u0105dny spos\u00f3b zaz\u0119biaj\u0105 si\u0119. To nale\u017cy przyj\u0105\u0107. Owszem: takie podej\u015bcie produkuje zagorza\u0142ych fan\u00f3w (jak pisz\u0105cy te s\u0142owa), albo zniech\u0119conych i rozczarowanych, kt\u00f3rzy po pierwszej lekturze ju\u017c nie si\u0119gn\u0105 po kolejn\u0105. To samo dotyczy samej struktury powie\u015bci – schematyczny podzia\u0142 na rozdzia\u0142y opisane miejscem i czasem cz\u0119sto z naprawd\u0119 du\u017c\u0105 ziarnisto\u015bci\u0105.<\/p>\n

Cykl z komisarzem Mockiem wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jeszcze jedn\u0105 cech\u0105: stanowi niemal gotowy scenariusz na produkcj\u0119 filmow\u0105. Plastyka opis\u00f3w, struktura narracji wr\u0119cz predestynuje ksi\u0105\u017cki Krajewskiego do adaptacji kinowej lub telewizyjnej. Tym bardziej, i\u017c ich przekaz jest uniwersalny. Pisarz nie bawi si\u0119 w jakie\u015b uwik\u0142ania we wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, nie stawia si\u0119 np. we froncie walki o polityczn\u0105 poprawno\u015b\u0107 (jak to czyni np. Glina<\/a> Pasikowskiego). Ogranicza si\u0119 do poziomu zdrowego rozs\u0105dku i moralnych odruch\u00f3w.<\/p>\n

Je\u015bli b\u0119dziecie mieli wolny czas, to warto si\u0119gn\u0105\u0107 po ksi\u0105\u017cki o Eberhardzie Mocku. Zacna lektura. Spo\u017cywa si\u0119 j\u0105 \u0142atwo, bo wci\u0105ga i daje w zamian bardzo dobr\u0105 rozrywk\u0119. Bez problemu mo\u017cecie czyta\u0107 ten cykl pocz\u0105wszy od dowolnej ksi\u0105\u017cki, chocia\u017c ja sugeruj\u0119 na pocz\u0105tek ten sam tytu\u0142, od kt\u00f3rego ja sam rozpocz\u0105\u0142em przygod\u0119 z proz\u0105 Marka Krajewskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Par\u0119 tygodni temu wpad\u0142a mi w r\u0119ce jego ksi\u0105\u017cka: D\u017cuma w Breslau. I tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Uruchomi\u0142em ciut nie\u015bwiadomie prawo serii – teraz czytam Festung Breslau i czaj\u0119 si\u0119 na ostatni\u0105 jego ksi\u0105\u017ck\u0119 Aleja samob\u00f3jc\u00f3w. Pisarstwo tego faceta jest dla mnie odkryciem. Wessa\u0142o mnie do szcz\u0119tu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5042,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-631","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obyczaje"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2008\/05\/krajewski-marek.jpg.jpg?fit=345%2C321","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pt001-ab","jetpack-related-posts":[{"id":654,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=654","url_meta":{"origin":631,"position":0},"title":"Crime story po mojemu","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"2 grudnia 2008","format":false,"excerpt":"Z racji pomieszkiwania w Krakowie mam popo\u0142udnia wolne. Sp\u0119dzam je g\u0142\u00f3wnie w mieszkaniu. Telewizj\u0119 ogl\u0105dam ... w zasadzie nie ogl\u0105dam. Wi\u0119c pozostaje kompjuter i ksi\u0105\u017cki. Kompjuter na szcz\u0119\u015bcie nie ma po\u0142\u0105czenia z Internetem. Mo\u017cna go wykorzystywa\u0107 jako odtwarzacz muzyki i film\u00f3w. W tym stanie rzeczy udaje mi si\u0119 prowadzi\u0107 lektur\u0119\u2026","rel":"","context":"W \u201evaria"","block_context":{"text":"varia","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":307,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=307","url_meta":{"origin":631,"position":1},"title":"ja chc\u0119 wi\u0119cej!","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"5 pa\u017adziernika 2005","format":false,"excerpt":"Wychowywanie dzici to qrka wodna trudna sprawa. :) W szczeg\u00f3lno\u015bci, gdy chodzi o wpajanie m\u0142odziankom tzw. warto\u015bci wy\u017cszych. Szczeg\u00f3lnie, kiedy na codzie\u0144 m\u0142odziankowie ekscytuj\u0105 si\u0119 komputerow\u0105 pierdzo\u0105c\u0105 \u017cab\u0105, czy jakimi\u015b mango-podobnymi filmami w telwizorku. Trudna sprawa. Ale ostatnimi czasy Paulinka zaskoczy\u0142a mnie ... Oto jest w takim etapie, gdy chce\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":71,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=71","url_meta":{"origin":631,"position":2},"title":"Persony (i)","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"16 czerwca 2002","format":false,"excerpt":"Moja przygoda z Internetem zacz\u0119\u0142a si\u0119 gdzie\u015b na prze\u0142omie 1994 i 1995 roku. Wtedy zainstalowa\u0142em pierwszy modemik - 14 400. To by\u0142 pi\u0119kne pionierskie czasy - np. darmowych kont na onet.pl oraz KKI (btw: pami\u0119tam, \u017ce moje konto na KKI mia\u0142o numer ~900).Zacz\u0119\u0142o si\u0119 przegl\u0105danie i u\u017cywanie sieci. Pierwsze do\u015bwiadczenia\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":144,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=144","url_meta":{"origin":631,"position":3},"title":"Saint-Exupery „Twierdza” (3)","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"5 pa\u017adziernika 2003","format":false,"excerpt":"Zn\u00f3w mnie odwiedzi\u0142 \u00f3w prorok o twardym wejrzeniu, dniem i noc\u0105 prze\u017cuwaj\u0105cy w sobie \u015bwi\u0119t\u0105 z\u0142o\u015b\u0107, a kt\u00f3ry na domiar wszystkiego jest zezowaty. - Trzeba ich zmusi\u0107 do po\u015bwi\u0119ce\u0144 - powiedzia\u0142. - Istotnie - odpar\u0142em. - Dobrze by by\u0142o odj\u0105\u0107 im cz\u0119\u015b\u0107 nagromadzonego bogactwa; staliby si\u0119 wtedy nieco ubo\u017csi, ale\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":374,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=374","url_meta":{"origin":631,"position":4},"title":"Podsumowanie 2005 – cz.1","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"31 grudnia 2005","format":false,"excerpt":"Ten rok, kt\u00f3ry dzi\u015b si\u0119 zako\u0144czy jest dla mnie i moich najbli\u017cszych bardzo szczeg\u00f3lny. Wi\u0119c za diab\u0142y nie odpuszcz\u0119 sobie drobnego i fragmentarycznego podsumowania 2005. Zaczniemy w wersji light ... Sport. Ten z du\u017cej litery 'S' to oczywi\u015bcie drugi tytu\u0142 Mistrzy\u0144 Europy dla polskich siatkarek. Najpierw niespodzianka w Turcji, a\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":257,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=257","url_meta":{"origin":631,"position":5},"title":"Nie l\u0119kajcie si\u0119","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"7 kwietnia 2005","format":false,"excerpt":"Nie l\u0119kajcie si\u0119 - to chyba najwa\u017cniejsze przes\u0142anie ostaniego tygodnia. Tygodnia agonii Jana Paw\u0142a II, jego \u015bmierci i z\u0142o\u017cenia w grobie. Bardzo celnie odnotowa\u0142 to Tomek. Dziwny to w rzeczy samej czas. Bardzo. Ale przecie\u017c nie cz\u0119sto jeste\u015bmy \u015bwiadkami, a nawet mo\u017ce uczestnikami rzeczy wielkich i wa\u017cnych dla czas\u00f3w w\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=631"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6196,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions\/6196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5042"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}