{"id":615,"date":"2007-12-13T12:15:21","date_gmt":"2007-12-13T12:15:21","guid":{"rendered":""},"modified":"2010-11-04T09:23:59","modified_gmt":"2010-11-04T07:23:59","slug":"moj-stan-wojenny","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/born66.net\/?p=615","title":{"rendered":"m\u00f3j stan wojenny"},"content":{"rendered":"

M\u00f3j stan wojenny jest bardzo trywialny. To jest stan wojenny pi\u0119tnastolatka z ma\u0142ej wsi. Mieszkali\u015bmy wtedy w Roczynach – czyli sypialni<\/em> dla Andrychowa. Pierwszy m\u00f3j kontakt z genera\u0142em Jaruzelskim<\/span> i WRON\u0105<\/span> mia\u0142em przez ekran telewizora. Przypuszczam, \u017ce chcia\u0142em obejrze\u0107 Teleranek<\/a> i zamiast niego obejrza\u0142em wyst\u0119p genera\u0142a – zdrajcy narodu.<\/p>\n

1c1342c752f4b58150f7e73aae339245<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Bardziej realistyczne oblicze stanu wojennego zauwa\u017cy\u0142em dopiero par\u0119 dni p\u00f3\u017aniej, kiedy pojecha\u0142em do Andrychowa. Do dzi\u015b pami\u0119tam niezwyk\u0142e poruszenie pasa\u017cer\u00f3w autobusu, kiedy z okien zobaczyli\u015bmy ci\u0119\u017car\u00f3wki i transportery opancerzone stoj\u0105ce przy wej\u015bciu do zak\u0142ad\u00f3w WSW Andoria<\/a>. Ludzie z niepokojem pytali jeden drugiego, czy dosz\u0142o do jakiej\u015b strzelaniny lub aresztowa\u0144? A mnie zimne ciarki<\/strong> przechodzi\u0142y falami po plecach. Strzelaniny nie by\u0142o – aresztowania owszem.
\nWojsko by\u0142o chyba tylko przez Andori\u0105. To raczej nie dziwi\u0142o. Andoria mia\u0142a najsilniejsz\u0105 organizacj\u0119 Solidarno\u015bci, a jej za\u0142oga by\u0142a g\u0142\u00f3wnie m\u0119ska – zatem potencjalnie to by\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142o oporu: by\u0107 mo\u017ce nawet czynnego. Ponadto – obydwa najwi\u0119ksze zak\u0142ady Andrychowa: Andoria i Andropol<\/a> – by\u0142y dok\u0142adnie naprzeciw siebie przy tej samej ulicy, zatem w razie potrzeby wojsko mog\u0142o natychmiast interweniowa\u0107 w drugim przedsi\u0119biorstwie. Andropol mia\u0142 za\u0142og\u0119 kobiec\u0105 i tam przypuszczalnie nie by\u0142o zagro\u017cenia jakim\u015b oporem.<\/p>\n

Ca\u0142y okres stanu wojennego niezbyt dok\u0142adnie wyry\u0142 si\u0119 w mojej pami\u0119ci. W tym okresie jednak pierwszy raz zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z podziemn\u0105 Solidarno\u015bci\u0105<\/strong>. Sta\u0142o si\u0119 to za po\u015brednictwem mojego kolegi z technikum – Mariusza Sordyla. Jego (teraz ju\u017c nie \u017cyj\u0105cy) ojciec by\u0142 czynnym dzia\u0142aczem 'S’ – o ile pami\u0119tam by\u0142 internowany w pocz\u0105tkach stanu wojennego. Wtedy zacz\u0105\u0142em bywa\u0107 na spotkaniach z r\u00f3\u017cnymi aktywistami 'S’ – by\u0142y to g\u0142\u00f3wnie spotkania o charakterze edukacyjnym<\/strong>: omawiano rozmaite wydarzenia z historii Polski, kt\u00f3re w oficjalnym – g\u0142\u00f3wnie szkolnym – przekazie by\u0142y przez rz\u0105dz\u0105cych komunist\u00f3w fa\u0142szowane lub przeinaczane. Na takich spotkaniach mieli\u015bmy te\u017c szanse otrzyma\u0107 r\u00f3\u017cne wydawnictwa drugiego obiegu<\/a>. Niestety, nie by\u0142o tego wiele – musieli\u015bmy sobie przekazywa\u0107 broszury z r\u0119ki do r\u0119ki.<\/p>\n

Druga rzecz, kt\u00f3r\u0105 zapami\u0119ta\u0142em z okresu stanu wojennego to by\u0142o wyczekiwanie na samo jego zako\u0144czenie<\/strong>. Ja za diab\u0142a nie by\u0142em w stanie poj\u0105\u0107, czemu to trwa tak d\u0142ugo<\/strong>? Jakie to warunki musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione, aby – rzekomo legalnie mo\u017cna by\u0142o stan wojenny odwo\u0142a\u0107. Niesamowicie dra\u017cni\u0105co wp\u0142ywa\u0142a na mnie obecno\u015b\u0107 mundurowych komisarzy<\/strong> w telewizji. Odbiera\u0142em to jako co\u015b kompletnie nie przystaj\u0105ce do sytuacji rzeczywistej: jako obce i wrogie<\/strong>.<\/p>\n

Widocznie jako skutek propagandy w mediach mam do\u015b\u0107 wiele \u015blad\u00f3w pami\u0119ciowych z niejakim Janem Dobraczy\u0144skim – przewodnicz\u0105cym Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego<\/span>, czyli marionetkowej organizacji wspieraj\u0105cej zdrajc\u0119 Jaruzelskiego.
\nTak, tak to ten Dobraczy\u0144ski – tak \u017cywo promowany<\/a> do niedawna przez by\u0142ego ministra Giertycha.
\nPi\u0119kna ilustracja zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy ciasnym nacjonalizmem a komunizmem.<\/p>\n

Nie mia\u0142em w czasie stanu wojennego okazji zobaczy\u0107 w akcji ZOMO lub innych formacji do zwalczania manifestacji ulicznych. W Andrychowie nie by\u0142o \u017cadnych manifestacji<\/strong>. ZOMO ubrane w bojowe wdzianka, strzelaj\u0105ce gazem \u0142zawi\u0105cym i polewaj\u0105ce t\u0142um zobaczy\u0142em na \u017cywo dopiero w 1988 r. w Krakowie … ale to ju\u017c inna bajka.<\/p>\n

Ca\u0142y okres stanu wojennego i jego g\u0142\u00f3wni animatorzy stali si\u0119 dla mnie z czasem ilustracj\u0105 wielu charakterystycznych punkt\u00f3w w dziejach Polski. Jaruzelskiego uwa\u017cam za zdrajc\u0119 narodu polskiego<\/strong>, osob\u0119 nie godna noszenia munduru oficerskiego. Stan wojenny jest dla mnie ilustracj\u0105 tego, jak obce mocarstwo t\u0142amsi Polak\u00f3w r\u0119kami innych Polak\u00f3w.
\nJestem te\u017c przekonany, i\u017c stan wojenny nie zako\u0144czy\u0142 si\u0119 22.07.1983r. – sta\u0142 si\u0119 on pocz\u0105tkiem spo\u0142ecznej i cywilizacyjnej ery zlodowacenia, kt\u00f3ra trwa\u0142a i wyniszcza\u0142a tkank\u0119 spo\u0142eczn\u0105 do 1989 roku.
\nTo w\u0142a\u015bnie w tych latach wykszta\u0142ci\u0142o si\u0119 wiele z moich podstawowych przekona\u0144 politycznych – z antykomunizmem na czele. Wiele \u017cyciowych decyzji podj\u0105\u0142em w\u0142a\u015bnie w tamtych okoliczno\u015bciach i pod wp\u0142ywem opisanych wy\u017cej przekona\u0144. Przyk\u0142adowo – postanowi\u0142em o kierunku studi\u00f3w. Na prze\u0142omie 1985\/85 nic nie wskazywa\u0142o na to, \u017ce komunizm – w og\u00f3lno\u015bci w og\u00f3le si\u0119 zako\u0144czy, \u017ce upadnie! I dlatego jako m\u0142ody maturzysta postanowi\u0142em wej\u015b\u0107 na drog\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie zwalcza\u0107 komunizm. By\u0142em przekonany, i\u017c metoda pracy u podstaw – z m\u0142odzie\u017c\u0105 – jest najlepsza. Dlatego chcia\u0142em zosta\u0107 nauczycielem. Ta decyzja jest prost\u0105 konsekwencj\u0105 stanu wojennego.
\nNie by\u0142em wyj\u0105tkiem co do takiego pojmowania sytuacji w Polsce. Stan wojenny nie tylko na mnie tak wp\u0142yn\u0105\u0142. Niemal te same motywy mia\u0142 wspomniany ju\u017c m\u00f3j kolega Mariusz. Ten wst\u0105pi\u0142 po maturze do Wy\u017cszej Oficerskiej Szko\u0142y Wojsk Pancernych w Poznaniu. On nie chcia\u0142, aby powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 sytuacja kiedy polska armia wychodzi na ulice przeciw swoim rodakom. Jego motywacja by\u0142a jeszcze silniejsza, bo jego starszy brat ju\u017c uko\u0144czy\u0142 t\u0105 uczelnie.
\nps. Przypomn\u0119 drobny smaczek: w\u0142a\u015bnie pozna\u0144scy pancerniacy okryli si\u0119 z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 w 1956 r. kiedy wyszli przeciw buntuj\u0105cym si\u0119 robotnikom Cegielskiego i innych fabryk.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M\u00f3j stan wojenny jest bardzo trywialny. To jest stan wojenny pi\u0119tnastolatka z ma\u0142ej wsi. Mieszkali\u015bmy wtedy w Roczynach – czyli sypialni dla Andrychowa. Pierwszy m\u00f3j kontakt z genera\u0142em Jaruzelskim i WRON\u0105 mia\u0142em przez ekran telewizora. Przypuszczam, \u017ce chcia\u0142em obejrze\u0107 Teleranek i zamiast niego obejrza\u0142em wyst\u0119p genera\u0142a – zdrajcy narodu. 1c1342c752f4b58150f7e73aae339245<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-615","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-obyczaje"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pt001-9V","jetpack-related-posts":[{"id":6588,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=6588","url_meta":{"origin":615,"position":0},"title":"m\u00f3j ulubiony wrak","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"6 czerwca 2015","format":false,"excerpt":"Odk\u0105d pami\u0119tam szczeg\u00f3\u0142y z ulic Andrychowa, ten Trabant tam sta\u0142. I jest nadal w tym samym miejscu. Jak jaki\u015b pomnik.","rel":"","context":"W \u201eAndrychow w obiektywie"","block_context":{"text":"Andrychow w obiektywie","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=2166"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/film1.jpg?fit=1024%2C768&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/film1.jpg?fit=1024%2C768&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/film1.jpg?fit=1024%2C768&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/12\/film1.jpg?fit=1024%2C768&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":4188,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=4188","url_meta":{"origin":615,"position":1},"title":"konkurs na „logo” Andrychowa","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"10 czerwca 2011","format":false,"excerpt":"Zmiana w\u0142adzy ma swoje konsekwencje. Jedn\u0105 z nich jest zmiana identyfikacji wizualnej, brandingu administracji. Oto w\u0142a\u015bnie rozpisano konkurs na \"logo\" Andrychowa. Zg\u0142asza\u0107 prace nale\u017cy do 9 sierpnia br. - rozstrzygni\u0119cie ma nast\u0105pi\u0107 2 wrze\u015bnia. Autor(-rzy) wybranej pracy mog\u0105 zyska\u0107 2000 z\u0142. Nie bardzo wiem, jak na chwil\u0119 obecn\u0105 przedstawiaj\u0105 si\u0119\u2026","rel":"","context":"W \u201epubliczne"","block_context":{"text":"publiczne","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=1681"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/logotypy.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":33,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=33","url_meta":{"origin":615,"position":2},"title":"Prawo serii","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"23 grudnia 2001","format":false,"excerpt":"Mam prawojazdy od 6.06.1981r., a samochodem je\u017cd\u017c\u0119 chyba z 16 lat. Oczywi\u015bcie mam na koncie list\u0119 r\u00f3\u017cnych st\u0142uczek i podobnych sytuacji. Ale nigdy dot\u0105d nie mia\u0142em regularnej kolizji. Jednak w\u0142a\u015bnie to mnie spotka\u0142o w miniony poniedzia\u0142ek. :( Wraca\u0142em do Andrychowa po firmowym spotkaniu op\u0142atkowym i sta\u0142em na czerwonym \u015bwietle na\u2026","rel":"","context":"W \u201eszosa"","block_context":{"text":"szosa","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=5"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":958,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=958","url_meta":{"origin":615,"position":3},"title":"kredo Nachtweya, fotografa wojennego","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"18 marca 2009","format":false,"excerpt":"Dwie rzeczy ostatnio zbieg\u0142y si\u0119 w czasie. W weekend obejrza\u0142em ponownie - teraz wsp\u00f3lnie z Paulink\u0105 - dokument Christiana Freia o Jamesie Nachtweyu Fotograf wojenny. A potem rzuci\u0142em okiem na wpis Marcina Szymczaka Misja fotografa. Nie zabieram g\u0142osu w kontrowersji dotycz\u0105cej zawodu fotoreportera wojennego: czy fotografowanie nieszcz\u0119\u015bcia powinno si\u0119 finansowo\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/03\/peace-prize-nachtwey.jpg.jpg?fit=740%2C629&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/03\/peace-prize-nachtwey.jpg.jpg?fit=740%2C629&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/03\/peace-prize-nachtwey.jpg.jpg?fit=740%2C629&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/03\/peace-prize-nachtwey.jpg.jpg?fit=740%2C629&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":1908,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=1908","url_meta":{"origin":615,"position":4},"title":"Andrych\u00f3w, oblicza miasta, nr 2","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"4 wrze\u015bnia 2009","format":false,"excerpt":"To jedne z najdziwniejszych zak\u0105tk\u00f3w Andrychowa - ul.Nieca\u0142a, a na jej ko\u0144cu ku\u017ania. Tak, prawdziwa ku\u017ania, ju\u017c nieczynna. Nie wiem, kiedy zaprzesta\u0142a dzia\u0142alno\u015bci, ale jeszcze w latach 70tych by\u0142a czynna. Jak widz\u0119, pozostawiono j\u0105 w nienaruszonym stanie do dzi\u015b. Ulica przy kt\u00f3rej jest ku\u017ania nazywa si\u0119 Nieca\u0142a, bo faktycznie jest\u2026","rel":"","context":"W \u201efotografia"","block_context":{"text":"fotografia","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=1229"},"img":{"alt_text":"oblicza miasta, Andrych\u00f3w, ku\u017ania","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2009\/08\/02.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3789,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=3789","url_meta":{"origin":615,"position":5},"title":"o kandydatach na burmistrza Andrychowa","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"15 listopada 2010","format":false,"excerpt":"Wcze\u015bniej pisa\u0142em og\u00f3lnie o wyborach samorz\u0105dowych ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem stanowiska burmistrza, kt\u00f3rego w Andrychowie wybieramy bezpo\u015brednio. Teraz przysz\u0142a najwy\u017csza pora na spojrzenie na ich programy wyborcze, czy te\u017c og\u00f3lnie - zerkni\u0119cie, jak nak\u0142aniaj\u0105 mnie do oddania na nich mojego g\u0142osu. Skupi\u0119 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na tych kandydatach, kt\u00f3rzy za po\u015brednictwem internetu\u2026","rel":"","context":"W \u201epubliczne"","block_context":{"text":"publiczne","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=1681"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/rajdacz1.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/rajdacz1.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/rajdacz1.jpg?resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=615"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3752,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/615\/revisions\/3752"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}