{"id":566,"date":"2007-02-01T17:16:28","date_gmt":"2007-02-01T17:16:28","guid":{"rendered":""},"modified":"2011-08-01T12:14:18","modified_gmt":"2011-08-01T11:14:18","slug":"legutko-jedziec-apokalipsy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/born66.net\/?p=566","title":{"rendered":"Legutko, je\u017adziec apokalipsy?"},"content":{"rendered":"

Wczoraj sko\u0144czy\u0142em czyta\u0107 (z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w) niezwyk\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 W.\u0141ysiaka<\/a> Salon. Rzeczpospolita k\u0142amc\u00f3w<\/span>. Ale tym razem nie o ksi\u0105\u017cce, cho\u0107 znalaz\u0142em w niej odbicie wielu, bardzo wielu moich w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w<\/strong>. Ot\u00f3\u017c jeden z cze\u015bciej cytowanych przez \u0141ysiaka autor\u00f3w to prof. Ryszard Legutko<\/span> – wybrany z list PiSu, aktualnie wicemarsza\u0142ek Senatu.<\/p>\n

\u0141ysiak widzi w nim jednego z nielicznych przenikliwych i \u015bmia\u0142ych krytyk\u00f3w michnikowszczyny<\/a> w III Rzeczpospolitej. W pewnym sensie ma racj\u0119.<\/p>\n

<\/p>\n

Chodzi o to, \u017ce akurat Legutko by\u0142 jednym z nielicznych, kt\u00f3rzy wywarli na mnie najwi\u0119kszy wp\u0142yw<\/strong>. Zapewne by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem postaci\u0105 kluczow\u0105, najwa\u017cniejsz\u0105.
\nPierwszy raz spotka\u0142em Legutk\u0119 na \u0107wiczeniach z historii filozofii staro\u017cytnej bodaj w po\u0142owie pa\u017adziernika 1988 r. – sp\u00f3\u017ani\u0142em si\u0119 ok. 10 minut i zosta\u0142em zaszczycony charakterystycznym zimnym spojrzeniem Profesora. Zasiad\u0142em gdzie\u015b z ty\u0142u i czeka\u0142em, uwa\u017cnie ws\u0142uchuj\u0105c si\u0119 w g\u0142osy dyskutant\u00f3w. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce instynkt mnie nie zawi\u00f3d\u0142 – dyskutanci szybko si\u0119 wypalili, bo Legutko prosto i trafnie odrzuca\u0142 proponowane interpretacje bodaj fragmentu z Platona (Pa\u0144stwo?). Po chwili zach\u0119ty i pytania od prowadz\u0105cego pada\u0142y ju\u017c w k\u0142opotliw\u0105 cisz\u0119. Dopiero wtedy zabra\u0142em g\u0142os. Odt\u0105d ka\u017cde zaj\u0119cia z Legutk\u0105 by\u0142y moimi ulubionymi<\/strong>.<\/p>\n

Profesor by\u0142 szalenie wymagaj\u0105cy i skrupulatny. Je\u015bli nie przeczyta\u0142e\u015b tekstu, to w zasadzie nie by\u0142o potrzeby przychodzenia na zaj\u0119cia. A je\u015bli przeczyta\u0142e\u015b, to w trakcie rozmowy szybko okazywa\u0142o si\u0119, i\u017c niewiele zrozumia\u0142e\u015b z omawianego materia\u0142u. Legutko mia\u0142 jedn\u0105 unikaln\u0105 cech\u0119 doskona\u0142ego wyk\u0142adowcy i mentora – umia\u0142 sprawi\u0107, \u017ce czu\u0142e\u015b si\u0119 jak odkrywca. Na nowo odkrywa\u0142e\u015b nowe pok\u0142ady sens\u00f3w, interpretacji, niuans\u00f3w tekstu, kt\u00f3ry – jak ci si\u0119 wydawa\u0142o – zna\u0142e\u015b dobrze i nie mia\u0142 on w sobie niespodzianek. Legutko umia\u0142 pokaza\u0107, i\u017c taka postawa by\u0142a b\u0142\u0119dna.
\nBy\u0142 szalenie wymagaj\u0105cy – umia\u0142 na wylot rozpozna\u0107 charakterystycznych gadaczy<\/em> (aka ch\u0142opskich filozof\u00f3w<\/em>), kt\u00f3rzy przeczytaj\u0105 fragment w tramwaju w drodze na zaj\u0119cia i gadaj\u0105, co im \u015blina na j\u0119zyk przyniesie. tacy u niego nie istnieli. Sami to wyczuwali i zwykle szybko rezygnowali z uczestnictwa.
\nLegutko docenia\u0142 szczero\u015b\u0107<\/strong>, wywa\u017cenie w s\u0105dach<\/strong> i ich uzasadnienie<\/strong>. Doskonale pokazywa\u0142 nam warsztat pracy filozofa – czyli krytyczn\u0105 komparatystyk\u0119<\/strong>.<\/p>\n

Dla mnie filozofia to by\u0142 drugi kierunek studi\u00f3w – mieli\u015bmy wi\u0119c znacznie mniej zaj\u0119\u0107 ni\u017c studenci kierunku podstawowego (zaliczano nam wiele zaj\u0119\u0107 z poprzednich studi\u00f3w). jednocze\u015bnie byli\u015bmy inaczej traktowani przez kadr\u0119 – powszechnie uznawano, i\u017c mamy inne cele i postawy \u017cyciowe ni\u017c studenci z kierunku podstawowego. I s\u0142usznie.<\/p>\n

Pami\u0119tam tu charakterystyczn\u0105 scenk\u0119 w kt\u00f3rej mia\u0142 sw\u00f3j udzia\u0142 Profesor. Oto studenci kierunku podstawowego w pewnym sensie zbuntowali si\u0119, bo uznali, \u017ce traktuje si\u0119 ich jak niedojrza\u0142e dzieci i zmusza do studiowania jakich\u015b infantylnych elementarnych dzia\u0142\u00f3w, a oni przecie\u017c s\u0105 m\u0142odzi, ambitni i szalenie inteligentni – od razu powinni przechodzi\u0107 do wy\u017cszych kurs\u00f3w. Zwo\u0142ano wi\u0119c publiczne spotkanie. Szefuj\u0105cy wtedy Wydzia\u0142owi profesorowie Sucho\u0144<\/strong> i Lipiec<\/strong> starali si\u0119 przekonywa\u0107 buntownik\u00f3w<\/em>, i\u017c poznawanie podstaw przydaje si\u0119 w\u0142a\u015bnie na wy\u017cszych kursach, \u017ce pomijanie podstaw utrudnia poznawanie bardziej zaawansowanego materia\u0142u etc.
\nW pewnym momencie wszystkich zaskoczy\u0142 Legutko, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142 mnie wi\u0119cej, i\u017c studenci kierunku podstawowego w pewnym sensie maj\u0105 racj\u0119, i \u017ce on odt\u0105d postara si\u0119 z nimi pracowa\u0107 na nowym, wy\u017cszym poziomie.
\nPoniewa\u017c byli\u015bmy gdzie\u015b w okolicach Artystotelesa, wi\u0119c od tamtej debaty Legutko prowadzi\u0142 zaj\u0119cia czytaj\u0105c ten sam fragment w co najmniej trzech j\u0119zykach<\/strong> (przek\u0142adach) – po grecku, niemiecku i po polsku (tu je\u015bli istnia\u0142y alternatywne przek\u0142ady, to wszystkie by\u0142y brane pod uwag\u0119<\/strong>). Jako\u015b te jego zaj\u0119cia zosta\u0142y niemal ca\u0142kowicie zignorowane przez m\u0142odych, ambitnych oraz inteligentnych student\u00f3w kierunku podstawowego.
\nDziwne, prawda?<\/strong><\/p>\n

Ucz\u0119szcza\u0142em do Legutki do ko\u0144ca studi\u00f3w. A kiedy napisa\u0142em prac\u0119 dyplomow\u0105 (czyli magistersk\u0105) na pierwszym kierunku, to w\u0142a\u015bnie jego poprosi\u0142em o jej zrecenzowanie – poniek\u0105d na pami\u0105tk\u0119, bo wtedy nie mo\u017cna by\u0142o przedstawia\u0107 recenzji pochodz\u0105cej od profesora z innej uczelni.
\nMam jego recenzj\u0119 do dzi\u015b.
\nWiele razy zostawa\u0142em jeszcze u Legutki po zaj\u0119ciach, dyskutuj\u0105c o wybranych z zaj\u0119\u0107 problemach. Dobrze wspominam te czasy.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie lektura jego prac – w szczeg\u00f3lno\u015bci 'Spor\u00f3w o kapitalizm’ mocno zorientowa\u0142y mnie na neokonserwatyzm. Ukoronowaniem tego nurtu jego rozwa\u017ca\u0144 by\u0142a 'Tolerancja. Rzecz o surowym pa\u0144stwie, prawie natury, mi\u0142o\u015bci i sumieniu’. Obok tych, \u015bci\u015ble akademickich pozycji Legutko ma ostre pi\u00f3ro publicysty – 'Bez gniewu i uprzedzenia’, 'I kto tu jest ciemniakiem’ – s\u0105 szczeg\u00f3lnie godne polecenia do popularnej lektury.<\/p>\n

Ko\u0144cz\u0105c jeszcze jeden akcent. Ot\u00f3\u017cw mojej ocenie \u0141ysiak myli si\u0119 ustawiaj\u0105c w\u0142asne postawy i pogl\u0105dy u boku Profesora. R\u00f3\u017cni ich nie tylko optyka – Legutko jest neokonserwatyst\u0105, a \u0141ysiak (uwaga: polskim!<\/em>) – prawicowym publicyst\u0105, ale tak\u017ce – a mo\u017ce przede wszystkim – pewien kulturowy sznyt<\/strong>. Legutko reprezentuje wysoka kultur\u0119 my\u015bli – jest ch\u0142odnym i przenikliwym analitykiem. Legutko wykazuje, i\u017c kto\u015b si\u0119 myli i nie ma racji. \u0141ysiak jest natomiast zapalczywym publicyst\u0105, kt\u00f3ry przede wszystkim chce pogn\u0119bi\u0107 lewak\u00f3w i r\u00f3\u017cowych libera\u0142\u00f3w. \u0141ysiaka interesuje wy\u0142\u0105cznie zwyci\u0119stwo w polemice.<\/p>\n

I na koniec uwaga o ww. w\u0105tku osobistym. Pierwsze spotkanie z Legutk\u0105 pami\u0119tam, bo wtedy pierwszy raz spotka\u0142em tak\u017ce moj\u0105 (p\u00f3\u017aniejsz\u0105, obecn\u0105) \u017con\u0119. I jeszcze: moja druga praca magisterska – w\u0142a\u015bnie z filozofii – nie mia\u0142a nic merytorycznie wsp\u00f3lnego z dziedzinami, kt\u00f3rymi zajmowa\u0142 si\u0119 Legutko (tu: historia idei liberalnych i konserwatywnych), wi\u0119c on ju\u017c tej drugiej pracy nie czyta\u0142 i nie recenzowa\u0142. Wspominam tu Profesora i pisz\u0119 to z du\u017cej litery, bo m\u00f3j \u015bwiatopogl\u0105d by\u0142 w kluczowych punktach uk\u0142adany przez interakcj\u0119 z tym cz\u0142owiekiem. St\u0105d uzna\u0142em, \u017ce nale\u017cy mu si\u0119 tu wzmianka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wczoraj sko\u0144czy\u0142em czyta\u0107 (z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w) niezwyk\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 W.\u0141ysiaka Salon. Rzeczpospolita k\u0142amc\u00f3w. Ale tym razem nie o ksi\u0105\u017cce, cho\u0107 znalaz\u0142em w niej odbicie wielu, bardzo wielu moich w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w. Ot\u00f3\u017c jeden z cze\u015bciej cytowanych przez \u0141ysiaka autor\u00f3w to prof. Ryszard Legutko – wybrany z list PiSu, aktualnie wicemarsza\u0142ek Senatu. \u0141ysiak widzi w nim jednego z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-566","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dusza"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pt001-98","jetpack-related-posts":[{"id":76,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=76","url_meta":{"origin":566,"position":0},"title":"Fototapeta","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"24 czerwca 2002","format":false,"excerpt":"Oto \u0142ikend sp\u0119dzi\u0142em na zbiorowym wyje\u017adzie w Pieniny - Sromowce Ni\u017cne u podn\u00f3\u017ca Trzech Koron. By\u0142o \u015blicznie, towarzysko, biesiadnie i z kropelk\u0105 adrenalinki. Ci, kt\u00f3rzy chcieli dwie kropalki mogli si\u0119 ruca\u0107 w d\u00f3\u0142 na gumie. No, ale warunek by\u0142 prosty - osobnik rzucaj\u0105cy si\u0119 ma sprawia\u0107 wiarygodne wra\u017cenie trze\u017awo\u015bci. Mimo\u2026","rel":"","context":"W \u201evaria"","block_context":{"text":"varia","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":220,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=220","url_meta":{"origin":566,"position":1},"title":"Tadeusz Mazowiecki (1927-2013)","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"11 listopada 2004","format":false,"excerpt":"C\u00f3\u017c mog\u0119 doda\u0107, skomentowa\u0107 - niewiele. Pozna\u0142em go osobi\u015bcie. To chyba jeden z nielicznych Premier\u00f3w III Rzeczpospolitej, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 wzorem s\u0142u\u017cby w imi\u0119 dobra wsp\u00f3lnego. Zdj\u0119cie poni\u017cej przedstawia mnie z Mazowieckim gdzie\u015b w okolicach lipca 1993r. na spotkaniu z dzia\u0142aczami (\u00f3wczesnej) Unii Demokratycznej. Spotkanie by\u0142o zamkni\u0119te, omawiali\u015bmy sprawy zwi\u0105zane\u2026","rel":"","context":"W \u201evaria"","block_context":{"text":"varia","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"Tadeusz Mazowiecki","src":"\/media\/1\/20041111-mazowiecki.jpg","width":350,"height":200,"srcset":"\/media\/1\/20041111-mazowiecki.jpg 1x, \/media\/1\/20041111-mazowiecki.jpg 1.5x"},"classes":[]},{"id":154,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=154","url_meta":{"origin":566,"position":2},"title":"Apokryf i nie tylko dla Ko\u0142akowskiego","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"16 listopada 2003","format":false,"excerpt":"Najpierw dotar\u0142a do mnie informacja o \"humanistycznym noblu\" dla Leszka Ko\u0142akowskiego. A zaraz potem przeczyta\u0142em wspomnienia Jana Andrzeja K\u0142oczowskiego OP http:\/\/tygodnik.onet.pl\/1550,5475,1129631,tematy.html o Ko\u0142akowskim. W\u0142a\u015bnie artyku\u0142 prof. K\u0142oczowskiego sprawi\u0142, \u017ce co\u015b mnie chwyci\u0142o za grad\u0142o. Wspomnienia. \u017bywe. Jakby z wczoraj. Ca\u0142kiem nie przedawnione i nie wyblak\u0142e. Dotycz\u0105ce Ko\u0142akowskiego i samego K\u0142oczowskiego.\u2026","rel":"","context":"W \u201edusza"","block_context":{"text":"dusza","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=6"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2003\/11\/kolakowski-leszek-1988.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":42,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=42","url_meta":{"origin":566,"position":3},"title":"Biedronka, kt\u00f3ra zatrz\u0119s\u0142a Andrychowem","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"17 lutego 2002","format":false,"excerpt":"Koniec minionego roku by\u0142 w naszym miasteczku okresem do\u015b\u0107 gor\u0105cym. Nie, nie chodzi o \u015bwi\u0119ta i ca\u0142\u0105 krz\u0105tanin\u0119, kt\u00f3r\u0105 nios\u0105 (w szczeg\u00f3lno\u015bci w obecnych poga\u0144skich czasach). Oto od pewnego czasu by\u0142o jasne, \u017ce Wytw\u00f3rni Silnik\u00f3w Wysokopr\u0119\u017cnych \"Andoria\", kt\u00f3ra wesz\u0142a par\u0119 lat temu w sk\u0142ad Daewoo nic ju\u017c nie uratuje. Zacz\u0119\u0142y\u2026","rel":"","context":"W \u201evaria"","block_context":{"text":"varia","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":5370,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=5370","url_meta":{"origin":566,"position":4},"title":"g\u00f3rnicy walcz\u0105 w Hiszpanii","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"20 czerwca 2012","format":false,"excerpt":"W Polsce znamy dobrze, jak wygl\u0105daj\u0105 wizyty braci g\u00f3rniczej w stolicy. Zadymy, panie opon, bijatyki z Policj\u0105. I to daje efekty - g\u00f3rnicy to jedna z nielicznych bran\u017c, kt\u00f3re wzgl\u0119dnie dobrze przetrwa\u0142y aplikowany nam tzw. kapitalizm. Poni\u017cej obrazek z Hiszpanii - wida\u0107 na nim, \u017ce tamtejsi g\u00f3rnicy stosuj\u0105 jeszcze drastyczniejsze\u2026","rel":"","context":"W \u201epubliczne"","block_context":{"text":"publiczne","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=1681"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/gornicy-hiszpania-starcia.jpg?fit=541%2C426&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/gornicy-hiszpania-starcia.jpg?fit=541%2C426&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/born66.net\/wp-content\/uploads\/2012\/06\/gornicy-hiszpania-starcia.jpg?fit=541%2C426&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":452,"url":"http:\/\/born66.net\/?p=452","url_meta":{"origin":566,"position":5},"title":"tramwaj i samoch\u00f3d","author":"Krzysztof Kud\u0142acik","date":"23 kwietnia 2006","format":false,"excerpt":"Siedzimy, pracujemy, nagle dobiega charakterystyczne puk-plask i ju\u017c wiemy, \u017ce pod naszymi okanami dosz\u0142o do drogowego spotkania trzeciego stopnia. Zwykle z do\u015b\u0107 przykrymi skutkami. Tak by\u0142o i tym razem (\u015broda, 20.04.2006) - tym razem kierownik pojazdu osobowego jad\u0105c w kierunku mostu na Wi\u015ble, zmieni\u0142 zdanie i tu\u017c przed skrzy\u017cowaniem z\u2026","rel":"","context":"W \u201eszosa"","block_context":{"text":"szosa","link":"http:\/\/born66.net\/?cat=5"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=566"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4352,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/566\/revisions\/4352"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/born66.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}